Broj dece obolele od morbila u porastu je u Republici Srpskoj.
Najteže stanje je u Bijeljini gde je proglašena epidemija, dok je na području Federacije BiH najviše obolelih u Zenici, Sarajevu i Tuzli, objavila je RTRS.
Kako navode, bilo je i smrtnih slučajeva prouzrokovanih morbilima.
Veoma su česte i komplikacije kod zaraženih starosti od jedne do četiri godine, a među obolelima ima i starijih lica.
Svi zaraženi su nevakcinisani ili nepotpuno vakcinisani, pa lekari apeluju na roditelje da vakcinišu decu, prenosi RTRS.
Šta su morbile?
Morbile, poznate i kao male boginje, su visoko zarazna virusna bolest izazvana virusom morbila. Ova bolest uglavnom pogađa decu, ali može se javiti i kod odraslih koji nisu vakcinisani ili nisu prethodno preležali bolest. Morbile su jedna od najzaraznijih bolesti i mogu izazvati ozbiljne komplikacije, uključujući pneumoniju, encefalitis (upalu mozga) i smrt.
Simptomi morbila
Prodromalna faza (traje 2-4 dana):
- Visoka temperatura (do 40°C)
- Kašalj
- Curenje iz nosa (rinitis)
- Upaljene, crvene oči (konjunktivitis)
- Koplikove mrlje (male, bele mrlje unutar usta)
Osipna faza:
- Počinje nekoliko dana nakon pojave inicijalnih simptoma
- Osip obično počinje na licu i vratu, a zatim se širi po celom telu
- Osip je crven i makulopapulozan (sastavljen od malih, ravnih i izdignutih mrlja)
Prenos morbila
Morbile se prenose kapljičnim putem kada zaražena osoba kašlje, kija ili govori. Virus se može širiti i direktnim kontaktom sa zaraženim sekretima iz nosa ili grla. Virus može opstati u vazduhu i na površinama do dva sata nakon što zaražena osoba napusti prostoriju.
Komplikacije morbila
- Upala pluća: Najčešća komplikacija i vodeći uzrok smrti kod male dece sa morbilima.
- Encefalitis: Upala mozga koja može izazvati konvulzije, gluhoću ili intelektualne poteškoće.
- Proliv i dehidracija: Mogu dovesti do ozbiljne dehidracije, naročito kod male dece.
- Slepilo: U teškim slučajevima, posebno kod dece sa nedostatkom vitamina A.
- Smrt: U nekim slučajevima, morbile mogu biti smrtonosne, posebno kod ranjivih populacija kao što su deca, trudnice i osobe sa oslabljenim imunološkim sistemom.
Prevencija
Najbolji način zaštite od morbila je vakcinacija. MMR vakcina (vakcina protiv morbila, zauški i rubele) je vrlo efikasna i pruža dugotrajnu zaštitu. U mnogim zemljama, ova vakcina je deo obaveznog kalendara vakcinacije za decu.
Vakcinacija ne samo da štiti vakcinisane osobe, već i doprinosi kolektivnom imunitetu, što pomaže u zaštiti onih koji ne mogu biti vakcinisani zbog medicinskih razloga.