Povlačenje priznanja tzv. Kosova moglo bi se desiti u slučaju velikih promena i zapleta na međunarodnom planu. Mađarska se zalaže za brže učlanjenje Srbije u EU i uspeh u dijalogu Beograda i Prištine.
Mađarska protiv priznanja Kosova
Mađarska je jedina članica NATO-a koja je glasala protiv pridruženog članstva tzv. Kosova u parlamentarnu skupštinu NATO-a i protiv prijema Prištine u Savet Evrope. Takođe, Mađarska je digla glas protiv Rezolucije o danu sećanja na genocid u Srebrenici koja je usvojena u Ujedinjenim nacijama.
Mogućnost Povlačenja Priznanja
Zbog izuzetno dobrih odnosa s Beogradom, postoji pretpostavka da bi Budimpešta mogla povući priznanje tzv. Kosova kao države. Međutim, poznavaoci prilika smatraju da je ovo moguće, ali malo verovatno.
– Bio bih iznenađen odlukom mađarske vlade da eventualno povuče priznanje nezavisnosti Kosova. Ne zato što Mađarska nije naš prijatelj. Naprotiv, Mađarska je u više navrata dokazala da je prijatelj naše zemlje i srpskog naroda. Imamo izuzetno dobre odnose, što je zasluga i premijera Orbana i predsednika Vučića. Ne treba zaboraviti da je ta odluka (priznavanje Kosova) doneta pre nekih 16 godina, i da je to bila odluka koju nije bilo lako doneti ni tada kada je doneta. Sada ne bi bilo nimalo lako povlačiti takvu odluku, naročito zato što je Mađarska članica NATO-a i Evropske unije – kaže za Alo! Srđan Graovac, analitičar Centra za demokratsku stabilnost, navodeći da je većinsko opredeljenje ta dva bloka da Kosovo treba da bude nezavisno.
– Imamo jedan principijelan stav, mora se sačekati da se uspešno okonča dijalog između Beograda i Prištine, pa tek nakon toga Kosovo može da podnese molbe za članstvo – izjavio je šef mađarske diplomatije Peter Sijarto 17. maja, posle susreta s ministrom spoljnih poslova Srbije Markom Đurićem. – Naše odlučno opredeljenje je da za prijem Kosova u međunarodne organizacije ima smisla aplicirati ako je dijalog Prištine i Beograda uspešno zaključen. Naše iskustvo je da svaka molba za članstvo dovodi do takvih napetosti, koje dijalog vraćaju godinama unazad – objasnio je tada Sijarto.
Najavljujući planove za predsedavanje Evropskoj uniji od 1. jula, Mađarska je izrazila nameru da približi Srbiju članstvu u EU. Mađarski ministar spoljnih poslova, Peter Sijarto, izjavio je: “Za vreme našeg predsedavanja želimo da približimo Srbiju članstvu u EU. Odlučni smo da se otvori treći klaster pregovora Srbije o priključenju. Smatramo neprihvatljivim i ponižavajućim to što EU već 15 godina drži Srbiju u neizvesnosti, a skoro tri godine nijedno novo poglavlje nije otvoreno u toku pregovora. Srbija je pokazala veliki elan, koji je, po nama, potrebniji EU nego što je Srbiji potrebno članstvo.”
Mađarska i Kosovo
Mađarska je priznala nezavisnost tzv. Kosova u martu 2008. godine, kada je premijer bio Ferenc Đurčanj. Đurčanj je ostao zapamćen po zalaganju za izgradnju naftovoda Južni tok kako bi prirodni gas iz Rusije stizao direktno u Mađarsku i EU, zaobilazeći Ukrajinu. U početnim godinama nakon proglašenja kosovske nezavisnosti, Mađarska je bila promoter te nezavisnosti. Međutim, uočeno je da to može negativno uticati na bilateralne odnose i status mađarske nacionalne zajednice u Srbiji. Dolaskom premijera Viktora Orbana, Mađarska se dodatno angažuje na zaštiti svojih interesa, uz priznanje da Srbija može poslužiti kao primer poštovanja prava manjinskih zajednica u Evropi.
– Od 2013. godine Mađarska je znatno ublažila svoju podršku tzv. Kosovu, izbegavala da ga promoviše na skupovima u Mađarskoj, što je ranije činila, ali još uvek ne u meri da svoju lojalnost prema NATO-u, EU i SAD dovede u pitanje – kaže nekadašnji ambasador Srbije u Mađarskoj Rade Drobac. Diplomata u izjavi za Kosovo onlajn navodi da povlačenje priznanja, zasad, nije realno. – Mađarska prvenstveno čuva sopstvene interese, a takvim činom bi ih ugrozila, jer bi sigurno došla pod udar zapadnih zemalja, pre svih SAD i Velike Britanije, pa i Nemačke i Francuske, što bi Mađarsku zaista koštalo – objašnjava Drobac. Ipak, povlačenje priznanja je moguće ukoliko se drastično promene međunarodne okolnosti.
– Mađarska je ionako zemlja koja se u dobroj meri konfrontira s vladajućim stavom u Briselu – kaže za Alo! Srđan Graovac, navodeći da Mađari imaju dosta otvorenih frontova: demokratija u zemlji, odnos prema briselskoj administraciji, prema dešavanjima u Ukrajini, kao i prema Rusiji i Kini. – Malo mi je verovatno da mađarska diplomatija želi da otvori još jedan front prema EU i NATO-u, čime bi se otežala njena spoljnopolitička pozicija – objašnjava Graovac, uz podsećanje da je premijer Viktor Orban više puta navodio da je priznanje Kosova bilo pogrešno.
Izvor: Srbija Danas/Republika/M.S.